x

Эсэргүүцлийн жагсаал ба УИХ тарах ёстой шалтгаан

Өнгөрөгч өдрүүдэд болсон иргэдийн жагсаал эрх баригч намд томоохон цочроо өглөө. Эхэндээ “Нүүрсний хулгайчтай хийсэн тэмцлээс болж хулгайчид босч байна” гэх мэтээр үл ойшоох хандлагатай байсан МАН-ын удирдлагууд жагсагчид Төрийн ордон луу дайрч, Их тэнгэрийн тусгай хамгаалалттай бүсэд нэвтрэхээр оролдсоны дараа түргэн авч, эвлэрэл зөвшилцлийн замыг хайж эхлэв. МАН-ын Удирдах зөвлөл Төрийн ордонд яаравчлан хуралдаж, намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ жагсагчдын шаардлагыг нэн даруй хүлээн авч яаралтай хариу өгөхөөр амлав.

Мөн өчигдөр Төрийн ордонд болсон хэвлэлийн бага хурлын үеэр нэгэн цочир мэдэгдлийг хийв. Тэр нь “Засгийн газрын тэргүүн буюу Ерөнхий сайдад УИХ-ыг тараах эрх мэдэл хэрэгтэй” гэж хэлсэн явдал. Ерөнхий сайдын энэ үгийг олон хүн олон талаас нь шүүж байна. Зарим нь “Төрийн гурван өндөрлөг, УИХ-ын 62 суудал нэг намынх байхад өөр ямар эрх мэдэл хэрэгтэй вэ?” гэдэг асуулт тавьж байгаа бол нөгөө хэсэг нь “Ийм нөхцөлд орсон УИХ тарах нь зүйтэй. МАН засаглаж чадахгүй байна” гэж хэлж байна. Ямартай ч МАН-аас өнгөрсөн хавар гаргаж тавьсан Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг зайлшгүй хийх бодит шаардлага ийн бий болов.

Сануулахад, эрх баригч намын дарга “Нүүрсний хулгай”-г гэгчийг илрүүлж, хатуу тэмцэл хийхээ зарласнаас хойш багагүй хугацаа өнгөрлөө. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл 40 их наяд төгрөгийн орлогоо “хулгайд алдсан” гэдэг тойм төдий тооноос өөр юу ч алга. Сүүл рүүгээ хулгайчдын нэрийг зарлахгүй байгаа шалтгааныг “УИХ-ын гишүүдийн 50 хувь нь (40 орчим гишүүн) нүүрсний бизнест хутгалдсан” гэдэг мэдээлэл дагалдах болов. УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга “Манай бүлгээс нүүрсний хулгайд оролцсон нэг ч гишүүн байхгүй” гэж мэдэгдсэн боловч энэ мэдээлэл ч гэсэн баталгаатай бус. Учир нь парламентын суудлын 85 хувийг МАН дангаараа бүрдүүлж байгаа. “Сөрөг хүчний” гэгдэж байгаа 14 гишүүнийг хасаад хасаад цаана нь дахиад 25 хүний нэр сох дутаж байна аа гэсэн үг. Ийм тохиолдолд Л.Оюун-Эрдэнэ гэдэг хүн арван гартай, хорин амтай байгаад ч хууль, шүүхийн систем нь ажиллахгүй. Ажиллахгүй байгаа учраас өнөөдөр иргэд өвлийн хүйтэнд талбай дээр нүцгэлж, төрийн ордон луугаа дайрч байгаа юм. Ажиллахгүй байгаа учраас магадгүй Л.Оюун-Эрдэнэ “УИХ-ыг тараах эрх мэдэл Ерөнхий сайдад хэрэгтэй” гэж хэлсэн байх.

Хоёрдугаарт гэвэл, нүүрсний хулгайн асуудал босч ирэхээс бүр өмнө эрх баригч нам “тогтолцооны шинэчлэл” буюу Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг амласан. Өөрчлөлтийн гол амин сүнс нь Ерөнхий сайд нь бодлогоо гаргадаг, хариуцлагаа үүрдэг, парламент нь түүнийг хууль эрх зүйгээр хангадаг сонгодог парламентын засаглалыг бий болгох явдал. Одоогийнх шиг 76 толгойтой “МАНГАС” тэжээхээ больё оо л гэсэн үг. Үүний тулд сонгуулийн тогтолцоогоо өөрчилж, пропорциональ буюу хувь тэнцүүлсэн системийг оруулж ирье, парламентад олон намын төлөөллийг бий болгоё гэж байгаа. Өнөөдөр бий болоод байгаа энэ нөхцөл байдал ч гэсэн нэг намд хэт их эрх мэдэл төвлөрсөн, парламент нь ямар ч хяналтгүй болсноос үүдэлтэй. Үүнээс болоод жишээ нь, Ч.Ундрам гэдэг гишүүн өнөөдөр телевизийн эфирээр “Би ёс зүйн ямар гаргасан юм, би ямар хүн алчихаа юу?” гээд хэрэлдээд сууж байгаа юм. Өнгөрсөн хугацаанд Засгийн газрын олон гишүүн ёс зүйн асуудлаар албан тушаалаа хүлээлгэж өгсөн. Харин УИХ-ын гишүүдтэй ийм зүйл ярих боломж байдаггүй. Цаана нь тэр хүнийг сонгосон тойргийн сонгогчдын эрх ашиг байдаг гэх шалтгаанаар эргүүлэн татаж чаддаггүй. Эргүүлэн татлаа ч нам нэг суудлаа алдана гэж айдаг.

Харин пропорциоаль сонгуулийн тухайд өөр. Хэрвээ сонгогдсон гишүүн ёс зүйн алдаа гаргавал, гэмт хэрэгт холбогдвол нэр дэвшүүлсэн нам нь өөрөө уг хүнийг эргүүлэн татаад жагсаалтын ард бичигдсэн нэр дэвшигчийг тангараг өргүүлээд явдаг. УИХ-д нэр дэвшүүлж байгаа гишүүдийнхээ төлөө нам нь хариуцлага хүлээдэг гэсэн үг. Ингэж байж намын бодлого явдаг. Харин тойргийн сонгуулийн хувьд тийм боломж байхгүй. Тухайн тойргийн сонгогчидтой хэн илүү ажиллана (товчхон хэлбэл хэн илүү мөнгө тарааж, амлалт өгсөн нь), тэр ялалт байгуулж, УИХ-д орж ирдэг. Сонгуульд зарцуулсан тэр их мөнгөө нөхөхийн тулд авлигад холбогддог, тендер “хусдаг”, төрийн өмчийн компаниудаар дамжуулж хулгай хийдэг. Ийм учраас эрх барьж байгаа намын бодлого, зорилт, хөтөлбөр шалан дээр унаж, авилга нэхсэн 76 мангасыг тэжээх ажилтай болдог. Төсөв нь ч ингэж хийгддэг. Жилээс жилд улсын төсөв томроод, алдагдал нь нэмэгдээд, өрийн тааз зузаараад байдгийн шалтгаан нь энэ.

Тийм учраас “нүүрсний хулгай” нэг хэрэг, хуулийнхны хийх ажил. Харин тогтолцоогоо сайжруулахгүй бол хууль, шүүхийн систем нь хүртэл ажиллахаа больчихлоо. Түүнээс болоод өнөөдөр Монгол Улс дэлхийн шившиг болж байна. Угаасаа ядуу эдийн засагтай, хөгжил буурай орныг тэжээдэг ганц зүйл нь уул уурхайн баялаг, тэрэн дундаа нүүрс. Гэтэл нүүрсээ зарсан мөнгөнөөс нь парламентын гишүүд нь хулгайлсан, үүнээс нь болоод иргэд нь гудамжиндаа гарч, парламентийн ордон луугаа дайрсан явдал дэлхийн чихийг дэлдийлгэж байна. Аргаа барьсан худалдан авагч нь “Шаардлагатай гэвэл бид тусламж үзүүлэх, мэдээллээр хангахад бэлэн” гэж дэлхийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зарлачихлаа. Дордлоо дордлоо гэхэд үүнээс илүү дордоно гэж хаа байх вэ.

Тиймээс эрх баригч нам энэ “мухар гудамжаас” гаръя гэвэл УИХ-аа тараах хэрэгтэй, үүний тулд Үндсэн хуульдаа өөрчлөлт оруулах ёстой болж байна. Хэрэв тэгж чадахгүй гэвэл 2008 оны долдугаар сарын 1-нийх шиг эмгэнэлт дүр зураг дахин давтагдаж мэдэхээр болсныг энэ удаагийн жагсаал цуглаан тов тодорхой харууллаа.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Зочин (172.69.252.132)
    Хүрэлсүхээ одоо чиний ажил үлдлээ,ажлаа хий шүүхдээ эзэн бол өөрчлөлт хий дээд шүүх,хяналтын шатны шүүхээ бүрэн өүрэлдэхүүнээр нь шинэчил.ингэж байж энэ ард түмний уур бухимдал дарагдана шүү.огт хөдлөхгүй дууграхгүй байгаа чинь ард түмний дургүйцлийг улам дэвэргэж байна.
    2022 оны 12 сарын 07 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Швейцар цагны АНУ руу хийсэн экспорт татварын өмнөх нөөцлөлтийн улмаас 14 хувиар өсжээ Уржигдар 16 цаг 21 мин Улсын арслан М.Лхагвын нэрэмжит 256 бөхийн барилдаан болно Уржигдар 16 цаг 21 мин Туркийн Төв банк бодлогын хүүгээ 46 хувь болгон нэмэгдүүллээ Уржигдар 16 цаг 20 мин Ан Чоль Су Ерөнхийлөгч асан Юн Сог Ёльд намаасаа гарахыг ил тод уриаллаа Уржигдар 16 цаг 19 мин Санхүүгийн зохицуулах хороонд ажиллаж, хэрэглээний зээлийн хүүг бууруулах бодит арга хэмжээнд анхаарлаа хандууллаа Уржигдар 16 цаг 18 мин Цогтцэций сумын уурхайд гарсан хоолны хордлогын улмаас 91 хүн эмнэлгээс гарчээ Уржигдар 16 цаг 18 мин Хүннү гүрний 2.2 метр өндөр эрийн араг ясыг адууны ястай нь хамт олжээ Уржигдар 16 цаг 16 мин Зайсангийн шинэ гүүрийг зургаадугаар сарын 30-нд бүрэн ашиглалтад оруулна Уржигдар 16 цаг 14 мин Истанбулын нисэх буудал Европт анх удаа гурван зурвасаар зэрэг хөөрч, буух систем нэвтрүүллээ Уржигдар 16 цаг 13 мин Улсын хэмжээнд 864 спортын клуб бүртгэгдэж, спорт заалын тоо 1500-ыг давжээ Уржигдар 16 цаг 12 мин Нэг настай хүүхдэд элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг амжилттай хийжээ Уржигдар 16 цаг 12 мин Чех улс Оросын газрын тосноос бүрэн хараат бус боллоо Уржигдар 16 цаг 10 мин Европын Төв банк бодлогын хүүгээ 2.25 хувь болгон буурууллаа Уржигдар 16 цаг 09 мин Үндэсний их баяр наадмын нээлт, хаалтын тоглолтыг есөн үзэгдэлтэй байхаар төлөвлөв Уржигдар 14 цаг 34 мин Санхүүгийн зохицуулах хороо 79 захиргааны актыг 35 болгож цөөрүүлжээ Уржигдар 14 цаг 30 мин Боловсролын лавлагаагаа цахимаар 1 минутын дотор аваарай Уржигдар 14 цаг 16 мин Хилийн чанадад суугаа иргэддээ төрийн үйлчилгээг хялбар, хүртээмжтэйгээр хүргэнэ Уржигдар 14 цаг 12 мин И.Энхболд: Солонгосын сонгуульд Ардчилсан нам нь ялбал арай зөөлөн бодлого баримтлах болов уу Уржигдар 11 цаг 50 мин Ард түмэн “юмаа" мэддэггүй Уржигдар 11 цаг 36 мин Улаанбурхан өвчний тохиолдол 590-д хүрч, 11500 гаруй хүн хавьталд бүртгэгджээ Уржигдар 10 цаг 14 мин
iИх уншсан
Ард түмэн “юмаа" мэддэггүй И.Энхболд: Солонгосын сонгуульд Ардчилсан нам нь ялбал арай ... Ж.Баярмаа: Төсвийн зарлагыг нөхөх зорилгоор татварын бодлогы... Биднийг талбай дээрээ цуглаад будаатай хуурганд дугаарлаж ба... Дуугаа хурааснаас дурсамжаа ярья, өвөө нь Хувийн өмчийг төрд авснаар эдийн засаг тэлэхгүй Ангараг гараг — хүн төрөлхтний ирээдүйн суурин уу? Хүн төрөлхтөнтэй адил амьдрал бүхий гаригийн анхны нотолгоо ... Хүннү гүрний 2.2 метр өндөр эрийн араг ясыг адууны ястай нь ... Үл танигдсан нисэх биетүүд (UFO) харь гарагийн хөлөг мөн үү?... Ховор эмгэгтэй өвчтөнд дурангийн мэс засал амжилттай хийжээ Хятад улс “Boeing”-оос худалдан авалт хийхийг зогсоох чиглэл... Давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигчдийн шалгалт э... Сэлбэ дэд төвийн бүтээн байгуулалт эхэлж, 4362 айлын орон су... Америкийн сансарт нисэгчид үнэхээр Саран дээр буусан уу? Хүний шүдийг лабораторид ургуулж, имплантыг орлох шинэ арга ... Монголын хоккейчид III дивизоны ДАШТ-д хүч үзнэ Улсын арслан М.Лхагвын нэрэмжит 256 бөхийн барилдаан болно ХАМАС бүлэглэл Израилын гал зогсоох саналыг татгалзав “Эмэгтэй бизнес эрхлэгчдийн санхүүгийн код” хөтөлбөр Монголд...
Top